=================================
HỎI:
“Xin chào thầy ạ! Em bị viêm đa khớp dạng thấp hơn 10 năm nay, em đang theo chữa tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội nhưng hiện tại đã bị nhờn thuốc và nguy cơ phải sử dụng thuốc khác độc tính hơn. Xin hỏi thầy có cách tập luyện và phương pháp dinh dưỡng nào cho người bị bệnh này không ạ”
TRẢ LỜI:
Bạn thân mến,
Tôi nhận được câu hỏi của bạn và xin phép được chia sẻ bằng tất cả sự thấu hiểu và trân trọng. Mười năm sống chung với viêm đa khớp dạng thấp là một hành trình dài đầy thử thách. Tôi đã từng là bệnh nhân mắc căn bệnh này 11 năm nên rất hiểu những mệt mỏi, đau đớn và cả những lo lắng của bạn khi nghe tin phải chuyển sang thuốc có độc tính cao hơn.
Trước tiên, xin khẳng định một điều quan trọng: Khí Đạo Himalaya và các phương pháp tôi chia sẻ dưới đây là BỔ TRỢ, KHÔNG THAY THẾ phác đồ điều trị của bác sĩ tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội. Hãy tiếp tục tuân thủ điều trị, và trao đổi với bác sĩ về bất kỳ thay đổi nào trong tình trạng sức khỏe của bạn.
============================
Câu chuyện của bạn không phải là duy nhất. Tôi đã gặp rất nhiều học viên mang trong mình nỗi niềm ấy. Viêm đa khớp dạng thấp (Rheumatoid Arthritis) là một bệnh tự miễn – hệ miễn dịch tấn công chính các khớp của cơ thể, gây viêm, sưng, đau, và dần dần phá hủy sụn khớp, xương khớp.
Nhưng xin đừng nản lòng. Bệnh có thể không khỏi hoàn toàn, nhưng chúng ta hoàn toàn có thể sống chung hòa bình với nó, kiểm soát triệu chứng, làm chậm tiến triển, và duy trì chất lượng cuộc sống.
「 PHẦN MỘT: HIỂU VỀ BỆNH THEO ĐÔNG Y 」
Viêm đa khớp dạng thấp, trong Đông y, thuộc chứng TÝ CHỨNG (bệnh do tắc nghẽn). Người bệnh lâu năm thường có sự kết hợp của nhiều yếu tố:
MỘT • CHÍNH KHÍ HƯ – Cơ thể suy yếu, không đủ sức chống lại tà khí
HAI • TÀ KHÍ XÂM NHẬP – Phong, Hàn, Thấp, Nhiệt
BA • ĐÀM THẤP, HUYẾT Ứ – Tắc nghẽn kinh lạc, khí huyết không lưu thông
BỐN • CAN – THẬN – TỲ HƯ – Ba tạng phủ chính liên quan đến xương khớp, gân cơ, và vận hóa thủy thấp
================================
「 PHẦN HAI: BÀI TẬP KHÍ ĐẠO HIMALAYA 」
Nếu không có điều kiện tham gia tập cùng lớp Khí đạo các quí để có bộ bài tập đầy đủ, thì bạn hãy tập ở nhà theo những gì được hướng dẫn tại đây.
20 phút mỗi ngày – “THÔNG KINH HOẠT LẠC, BỔ CHÍNH KHU TÀ”
==================================
BƯỚC MỘT
KHAI KHÍ – ĐÁNH THỨC NĂNG LƯỢNG (3 phút)
1. Ngồi hoặc nằm ở tư thế thoải mái nhất, thả lỏng toàn thân.
2. Hít thở tự nhiên, thả lỏng trong 1 phút.
3. Xoa hai lòng bàn tay vào nhau 49 lần cho thật nóng.
4. Đặt hai lòng bàn tay lên hai khớp gối, cảm nhận hơi ấm truyền vào khớp.
Nhắm mắt, hít thở chậm, tưởng tượng luồng khí ấm từ tay đang sưởi ấm, làm mềm các khớp cứng
=========================
BƯỚC HAI
XOA BÓP NHẸ NHÀNG CÁC KHỚP (5 phút)
Quan trọng: Không xoa bóp mạnh khi khớp đang viêm cấp (sưng, nóng, đỏ). Chỉ thực hiện khi khớp ở giai đoạn ổn định.
Động tác 2.1 – Xoa khớp bàn tay, ngón tay:
1. Tay phải xoa nhẹ từng khớp của bàn tay trái: từ cổ tay, các khớp bàn – ngón, từng ngón tay.
2. Xoa theo vòng tròn nhỏ, mỗi khớp 9 vòng.
3. Kéo nhẹ từng ngón tay.
4. Đổi bên.
Động tác 2.2 – Xoa khớp gối:
1. Ngồi thoải mái, hai tay xoa nóng.
2. Xoa xung quanh khớp gối 36 vòng theo chiều kim đồng hồ.
3. Dùng ngón cái day nhẹ các huyệt quanh gối (Độc Tỵ, Dương Lăng Tuyền, Âm Lăng Tuyền).
Động tác 2.3 – Xoa khớp cổ chân, bàn chân:
1. Xoa nóng hai tay.
2. Xoa quanh mắt cá chân trong và ngoài.
3. Day nhẹ các khớp bàn – ngón chân.
================================
BƯỚC BA
VẬN ĐỘNG NHẸ NHÀNG CÁC KHỚP (5 phút)
Chỉ vận động trong giới hạn không đau. Nếu đau, dừng lại.
Động tác 3.1 – Các khớp bàn tay:
1. Nắm mở bàn tay 9 lần.
2. Xòe các ngón tay hết mức, giữ 5 giây.
3. Co các ngón tay lại thành nắm đấm nhẹ, giữ 5 giây.
4. Xoay cổ tay 9 vòng mỗi chiều.
Động tác 3.2 – Khớp gối:
1. Ngồi trên ghế cao, hai chân thả lỏng.
2. Duỗi thẳng chân phải ra trước, giữ 5 giây.
3. Từ từ co lại.
4. Làm 9 lần mỗi bên.
Động tác 3.3 – Khớp cổ chân:
1. Ngồi, duỗi chân.
2. Xoay bàn chân theo vòng tròn 9 vòng mỗi chiều.
3. Gấp – duỗi bàn chân 9 lần.
==============================
BƯỚC BỐN
THỞ XẢ – ĐIỀU HÒA NĂNG LƯỢNG (4 phút)
1. Nằm ngửa, tay xuôi dọc thân, lòng bàn tay ngửa.
2. Thực hành thở 1:2:
o Hít vào 3 giây – nhẹ nhàng
o Thở ra 6 giây – thật chậm, thật dài (Sau này có thể tăng dần lên)
3. Tưởng tượng mỗi lần hít vào, luồng khí lành, mát mẻ từ vũ trụ đi vào cơ thể, nuôi dưỡng các khớp.
Mỗi lần thở ra, mọi độc tố, viêm nhiễm theo hơi thở ra ngoài qua lòng bàn chân.
4. Làm 21 lần.
============================
BƯỚC NĂM
TÍCH KHÍ – ỔN ĐỊNH NĂNG LƯỢNG (3 phút)
1. Nằm yên, hai tay đặt lên vùng bụng dưới (dưới rốn).
2. Nhắm mắt, hít thở tự nhiên.
3. Tưởng tượng một luồng sáng vàng ấm ở vùng bụng dưới đang dần lan tỏa, đi xuống hai chân, đến từng khớp gối, cổ chân, bàn chân, nuôi dưỡng và chữa lành.
4. Giữ trạng thái này 3 phút.
======================================
「 HUYỆT ĐẠO QUAN TRỌNG 」
Các huyệt bạn có thể tự bấm hàng ngày
===============================
HUYỆT 1: TÚC TAM LÝ (ST36)
• Vị trí: Dưới đầu gối 3 thốn, mé ngoài xương ống chân
• Công dụng: Kiện tỳ, bổ khí huyết, tăng cường miễn dịch
• Cách bấm: Ấn và xoay tròn 36 lần mỗi bên, ngày 2 lần
================================
HUYỆT 2: HUYẾT HẢI (SP10)
• Vị trí: Ở mặt trong đùi, trên khớp gối 2 thốn, chỗ bắp cơ to nhất
• Công dụng: Hoạt huyết, điều hòa miễn dịch
• Cách bấm: Ấn và xoay tròn 36 lần mỗi bên
===========================
HUYỆT 3: DƯƠNG LĂNG TUYỀN (GB34)
• Vị trí: Ở mặt ngoài chân, trước đầu xương mác, dưới đầu gối 1 thốn
• Công dụng: Hợp huyệt của gân, rất tốt cho các bệnh về gân cơ, khớp
• Cách bấm: Ấn và xoay tròn 36 lần mỗi bên
===================================
HUYỆT 4: ÂM LĂNG TUYỀN (SP9)
• Vị trí: Ở mặt trong chân, sau xương chày, dưới đầu gối 1 thốn
• Công dụng: Trừ thấp, kiện tỳ
• Cách bấm: Ấn và xoay tròn 36 lần mỗi bên
==============================
HUYỆT 5: NỘI QUAN (PC6) + NGOẠI QUAN (SJ5)
• Vị trí: Mặt trong cổ tay (Nội Quan) và mặt ngoài cổ tay (Ngoại Quan)
• Công dụng: Điều hòa khí huyết toàn thân, ổn định miễn dịch
• Cách bấm: Ấn đồng thời cả hai huyệt, giữ 30 giây, xoay nhẹ
=====================================
「 PHẦN BA: DINH DƯỠNG CHO NGƯỜI VIÊM ĐA KHỚP 」
Nguyên tắc vàng: CHỐNG VIÊM – BỔ CHÍNH – KHU TÀ
===========================
NHÓM MỘT: THỰC PHẨM CHỐNG VIÊM TỰ NHIÊN
❖ Nghệ tươi – Curcumin chống viêm mạnh
Cách dùng: Pha sữa nghệ ấm uống tối
❖ Gừng tươi – Gingerol giảm đau, chống viêm
Cách dùng: Pha trà, nấu canh
❖ Cá hồi, cá thu, cá trích – Omega-3 chống viêm
Cách dùng: Nướng, hấp, áp chảo, ăn 2-3 lần/tuần
❖ Hạt lanh, hạt chia, quả óc chó – Omega-3 thực vật
❖ Dầu ô liu nguyên chất – Chất béo lành mạnh, chống viêm
=======================
NHÓM HAI: THỰC PHẨM BỔ KHÍ HUYẾT, KIỆN TỲ, BỔ THẬN
❖ Đậu đen – Bổ thận, lợi thủy – Nấu cháo, nấu nước uống
❖ Mè đen – Bổ thận, ích tinh – Rang vàng, ăn 1 thìa/ngày
❖ Hoài sơn (củ mài) – Bổ tỳ, ích thận – Nấu canh, nấu cháo
❖ Hạt sen – Bổ tâm, dưỡng huyết – Nấu cháo, nấu súp
❖ Táo đỏ – Bổ khí, dưỡng huyết – 5-7 quả nấu cháo hoặc hãm trà
❖ Kỷ tử – Bổ can thận, sáng mắt – Hãm trà, nấu cháo
=====================
NHÓM BA: THỰC PHẨM THANH NHIỆT, TRỪ THẤP, GIẢM VIÊM
❖ Rau má – Thanh nhiệt, giải độc – Nước ép, sinh tố, ăn sống
❖ Diếp cá – Thanh nhiệt, trừ thấp – Ăn sống, nấu canh
❖ Bí đao – Lợi thủy, thanh nhiệt – Nấu canh, nước ép
❖ Cháo đậu xanh – Thanh nhiệt, giải độc – Nấu loãng, không đường
=========================
KIÊNG TUYỆT ĐỐI:
• Đồ tanh, hải sản vỏ cứng (tôm, cua, ghẹ) – Dễ sinh phong, kích thích viêm
• Đồ sống lạnh (kem, nước đá) – Tổn thương tỳ dương, sinh hàn thấp
• Đồ cay nóng (ớt, tiêu nhiều) – Kích thích viêm
• Rượu bia, thuốc lá – Làm tổn thương tạng phủ, tăng viêm
• Đồ ngọt nhiều đường – Tạo môi trường thuận lợi cho viêm
• Nội tạng động vật, thịt đỏ nhiều – Nhiều đạm purin, dễ tăng viêm
• Đồ chiên rán nhiều dầu mỡ – Khó tiêu, sinh đàm thấp
=========================
「 PHẦN BỐN: LỐI SỐNG CẦN ĐIỀU CHỈNH 」
MỘT • Giữ ấm cơ thể
Viêm khớp rất sợ lạnh. Luôn giữ ấm, đặc biệt là các khớp: đeo gối tay, gối chân khi ngủ phòng lạnh, mặc ấm khi ra ngoài, ngâm chân nước ấm pha muối và gừng 15-20 phút mỗi tối.
HAI • Tránh ẩm thấp
Không nằm đất, không ở nơi ẩm thấp. Nếu nhà ẩm, nên dùng máy hút ẩm.
BA • Vận động nhẹ nhàng, đều đặn
Mỗi ngày dành 20-30 phút cho các bài tập đã hướng dẫn. Vận động là thuốc, bất động là độc.
BỐN • Kiểm soát cân nặng
Mỗi kg thừa là gánh nặng thêm lên các khớp, đặc biệt là khớp gối và khớp háng.
NĂM • Quản lý stress
Stress làm tăng viêm, tăng đau. Hãy tập thở, nghe nhạc nhẹ, đọc sách, trò chuyện cùng bạn bè.
SÁU • Ngủ đủ giấc, đúng giờ
Ngủ trước 23h, đủ 7-8 tiếng. Giấc ngủ là thời gian cơ thể phục hồi.
BẢY • Theo dõi thời tiết
Nhiều người viêm khớp “làm thầy” thời tiết – đau tăng trước khi mưa, lạnh. Hãy chủ động giữ ấm và điều chỉnh hoạt động.
==================================
「 PHẦN NĂM: KHI NÀO CẦN GẶP BÁC SĨ NGAY 」
• Sốt cao kéo dài
• Khớp sưng nóng đỏ nhiều hơn, đau dữ dội
• Không thể vận động, khớp bị “kẹt” cứng
• Tê bì, yếu cơ, mất cảm giác
• Khó thở, đau ngực (viêm khớp dạng thấp có thể ảnh hưởng đến tim mạch)
=================================
「 LỜI KẾT 」
Bạn thân mến,
Mười năm sống chung với viêm đa khớp dạng thấp là một hành trình dài và gian nan. Tôi hiểu có những ngày bạn mệt mỏi, chán nản, muốn buông xuôi. Nhưng xin bạn hãy nhớ:
Cơ thể bạn không phải là kẻ thù. Nó chỉ đang phát tín hiệu cầu cứu, và bạn đang học cách lắng nghe, yêu thương và chăm sóc nó.
Viêm đa khớp dạng thấp là bệnh mạn tính, có thể khỏi hoặc không khỏi hoàn toàn, nhưng bạn hoàn toàn có thể sống chung hòa bình với nó, thậm chí sống khỏe, sống vui.
Hãy kiên trì với các bài tập nhỏ mỗi ngày.
Hãy yêu thương cơ thể qua từng bữa ăn.
Hãy lắng nghe và tôn trọng giới hạn của mình.
Và trên hết, đừng bao giờ mất hy vọng.
=================================
MÓN QUÀ TẶNG BẠN – BÀI TẬP ĐẶC BIỆT:
Mỗi tối trước khi ngủ, ngâm chân nước ấm pha muối và gừng trong 20 phút.
Trong khi ngâm, xoa nhẹ các khớp ngón tay, cổ tay, khuỷu tay.
Tưởng tượng mọi đau nhức, viêm nhiễm theo làn nước ấm tan biến.
Sau đó đi tất giữ ấm và đi ngủ.
Thực hiện đều đặn 21 ngày, bạn sẽ thấy sự khác biệt.
===============================
OM MANI PADME HUM
Trân trọng,
Trần Hoài Văn
Chưởng môn Khí Đạo Himalaya tại Việt Nam
________________________________________
P/S: Bạn hãy tiếp tục điều trị theo bác sĩ tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội. Các bài tập trên chỉ là BỔ TRỢ. Hãy trao đổi với bác sĩ về bất kỳ thay đổi nào trong tình trạng sức khỏe.
