HỎI:
“Thưa thầy, tôi là Q.H., giáo viên Tiếng Anh.
Trong gia đình, tôi là trụ cột kinh tế nên rất vất vả. Năm 2014, có việc nâng cấp trình độ T. Anh cho GV toàn TP HN và yc đầu ra là 7.0 IELTS thì mới đc tiếp tục đứng lớp, nếu ko đạt sẽ chuyển sang việc khác như lao bạnng hoặc vp. Tôi lo lắng vì mình mất việc thì con mình đi về đâu. Lúc đó cháu đầu vừa vào ĐH, cháu 2 học trường dân lập. Tôi quá lo lắng cho bài thi, cho công việc nên mất ngủ.
Tập yoga một TG mà ko đc, em gái tôi giới thiệu sang bs tâm thần TW ở Sài Đồng. Kết quả khám và đo điện não đồ là rối loạn lo âu, phải uống thuốc. Sau đó tôi đi tập TD và cải thiện đc bệnh tuy nhiên ko dám bỏ thuốc và có TG (thời gian) uống cũng ko ngủ đc.
Đến năm 2019 chồng tôi quá đời vì bệnh Gan, tôi đứng vững đc 1 TG và ko phải uống thuốc nhưng chỉ 1 đêm đông tôi giật mình và nhận ra mọi thứ còn lại mình tôi. Và sau đêm đó tôi mất ngủ triền miên, lại sang bs đó lấy thuốc. Từ đó tinh thần tôi rất yếu, chỉ cần có chuyện trong bạnng việc là tôi nghĩ ngợi. Nhường nhịn rồi lại ấm ức.
2 năm sau tôi lại vấp với phụ huynh của lớp chủ nhiệm và lại gặp bs đó. “Năm 2023 tôi có biết qua mạng là việc thiền sẽ điều trị đc bệnh lo âu, trầm cảm và tôi tự cho mình là tự học đc quá các thầy trên YouTube. Tháng 7 tôi tham gia lớp học thiền 300 người tại chùa, sau đó có ngủ đc dù vẫn phải uống 1/4 viên quitor 50 mg.
Đến tháng 8 năm đó tôi lại đk học một khoá nữa 10 ngày tại chùa bên Bát Tràng do một thầy ng NC ngoài hướng dẫn. Cách thiền này khác với thiền trc: phải ngồi riêng lẻ ko đc ngồi tập trung như thiền trc, phải tự thiền đủ 6 h một ngày, phải mở hé mắt, ko đc nhắm … Và tối gặp thầy để báo cáo.
Và tôi đã sợ hãi bỏ cuộc về nhà và từ đó tuột dốc. Chỉ cần bạn đồng nghiệp nói gì trái ý là tôi giận rồi mất ngủ triền miên, người xơ xác. Tôi quyết tâm dùng đông y , đã có lúc ngủ đc nhưng vẫn đi làm và lại vấp với đồng nghiệp khi bạn ý phản đối việc tôi bảo vệ HS . Một luồng điện chạy dọc sống lưng và ko gì cứu đc nữa. Ko ngủ đc, đêm lạnh mà ng tôi cứ rần rật. Tôi đành sang tây y .
Bs Nguyễn Ngọc khoa tâm thần , BV Bạch Mai kết luận tôi bị rối loạn hỗn hợp lo âu và trầm cảm. Và lại uống thuốc, chỉ có điều cứ tăng dần thuốc vì ko ngủ đc. Sau mấy tháng tôi đề nghị đổi thuốc thì bs cho tôi về quitor và rừ lúc đó tôi mới ngủ đc và cs trở lại bình thường.
Theo TG tôi giảm thuốc dần theo chỉ dẫn của bs , gần đây tôi còn uốngc1/4 viên quitor 50 mg và 1 viên an thần 10 mg.” “Trc tết âm lịch tôi gặp lại 1 pH , bạn này nói là bấm huyệt thay cho uống thuốc vì thuốc độc hại. Tôi rất mừng vì đó là đích tôi muốn đến và cách đây 5 hôm tôi bắt đầu bấm huyệt. Hôm đầu tôi bỏ viên an thần 10 mg , ngủ đc , hôm sau bạn ý khuyên tôi bỏ hẳn thuốc, tôi dừng và ko ngủ đc , đến hôm qua thì mọi việc bắt đầu tồi tệ. Cả đêm khó chịu, bồn chồn, thở theo cách thầy h.dẫn trên face ko đc.
Loay hoay sang phòng con rồi về phòng mẹ, bắt buộc ngồi thở, đếm đến 100 rồi quay lại, rồi niệm phật đến 4 h10 sáng thì nằm đc xuống và ngủ đến 6 h35 dậy. Tôi thực sự hoang mang và sợ hãi vì sợ lịch sử lặp lại và lại uống thuốc lại từ đầu. C.nay tôi vẫn bấm huyệt và khai thông cột sống nhưng cả sáng bồn chồn đến mức ko dạy học đc . Tới tuần sau nữa tôi có chuyến bạnng tác nước ngoài. Tháng 4 còn rất nhiều việc của trg, lớp mà tôi phải đảm đg. Tôi rất lo lắng, lo vì biết chắc chắn con đg dừng thuốc còn dài mà việc thì ko đợi. Tôi muốn là ng bình thường làm việc và biết ơn những gì mình đang có nhưng hiện tại thì ko biết đi ngả nào.
Đêm qua tôi chỉ thiếu chút nywax là xuống nhà lấy thuốc uống để cho ngủ yên đi. Tôi rất mong thầy cho lời khuyên ạ.”
“Xin lỗi nếu phần viết có lỗi chính tả vì , tôi quên pass của facebook , ko dúng đc máy tính. Mong thầy chỉ dẫn.
Trân trọng cảm ơn thầy Tôi rất chú ý ăn uống và tập luyện nên ngày nào cũng dành 1 h tập yoga ạ”
“Thưa thầy , thầy có bài tập cho bệnh này ko ạ. Kỷ luật tôi làm đc ạ. Thầy ơi, hay là bệnh này phải chung sống với nó cả đời ạ ?”
“Thưa thầy, em muốn tham gia lớp khí bạnng của thầy. Lớp nào là phù hợp cho người như em ạ.”
“Thưa thầy, em xin thầy giành cho e chút TG. Em đã học lớp khí bạnng cộng đồng ở học viện phụ nữ khi bị trầm cảm rồi nhưng sau vài buổi em thấy thích yoga hơn và nơi tập thuận đg em làm về nên em lại chọn yoga.
Chắc em lúc đó chưa đủ duyên và nay em đọc hết bài thầy đăng trên nhóm, có bài e viết lại vào sổ để nhớ và thực hiện ( bài mất ngủ) .
Và đến giờ phút này em mới nhớ câu của thầy ” cần có thầy giỏi” và chợt nhận ra có thể mình chưa đi đúng hướng.
Thưa thầy, em mong thầy chỉ bảo lắm ạ. Em đã từng rất tuyệt vọng và chấp nhận uống thuốc tây , nhắm mắt đến đâu thì đến. Giờ có thể vẫn phải uống thuốc cả đời nhưng em xin thầy cho lời hướng dẫn để biết mình làm đc gì cho chính bản thân mình. Và em rất muốn cống hiến cho HS và làm việc có ích cho cộng đồng. Thật mong tin thầy ạ”
=================
Đây là những phần tôi tóm lược từ nhiều tin nhắn nhận được.
Tôi hiểu là bạn QH đang rất căng thẳng về tâm lí, lo âu, hoang mang… các kiểu.
Tôi không phải là chuyên gia về tâm lí, nhưng bị đặt vào thế “Chị Thanh Tâm” rồi thì cũng phải cố gắng hết sức thôi…
Dưới đây là câu trả lời của “Chị Thanh Tâm” 
=============================
TRẢ LỜI:
Bạn Q.H thân mến,
Tôi đã đọc từng dòng, từng chữ bạn gửi. Không chỉ một lần, mà nhiều lần. Để cảm nhận, để thấu hiểu, và để có thể trả lời một cách trân trọng nhất.
Bạn đã đi một hành trình rất dài. Mười năm, với bao thăng trầm, bao lo toan, bao mất mát. Từ gánh nặng kinh tế gia đình, đến áp lực bạnng việc, đến sự ra đi của chồng, đến những cuộc “vật lộn” với thuốc men, với đủ loại phương pháp. Và giờ, khi đang ở giữa cơn bão của việc dừng thuốc, bạn lại phải đối mặt với bạnng việc, với học sinh, với chuyến đi công tác nước ngoài đầy trách nhiệm sắp tới.
Tôi hiểu sự “cuống cuồng” mà bạn đang trải qua. Không phải bạn yếu đuối. Bạn đã quá mạnh mẽ trong suốt mười năm qua. Đến nỗi cơ thể và tâm trí bạn đã cạn kiệt.
Trước khi đi vào bất kỳ lời khuyên nào, tôi xin được nói điều quan trọng nhất:
====================================
「 ĐIỀU QUAN TRỌNG NHẤT CẦN NHỚ 」
BẠN KHÔNG HỀ YẾU ĐUỐI.
BẠN KHÔNG HỀ THẤT BẠI.
Bạn đã gánh vác gia đình, nuôi con, đứng vững trước mất mát lớn lao. Bạn đã kiên trì tìm kiếm con đường chữa lành trong suốt 10 năm. Đó không phải là dấu hiệu của sự yếu đuối. Đó là minh chứng của một ý chí phi thường.
Và việc bạn vẫn phải uống thuốc – không phải là thất bại. Đó là cách bạn đang giữ mình an toàn để tiếp tục sống, tiếp tục làm việc, tiếp tục yêu thương con cái và học trò.
=========================
「 VỀ VIỆC DỪNG THUỐC ĐỘT NGỘT 」
XIN BẠN ĐỪNG LÀM VẬY.
Tôi nói điều này với tất cả sự cương quyết của một người thầy, và với tất cả sự thương cảm của một người đồng cảnh.
Thuốc an thần và thuốc chống trầm cảm, đặc biệt là loại bạn đang dùng, không phải là “kẻ thù”. Khi cơ thể đã quen với thuốc trong thời gian dài, việc dừng đột ngột sẽ gây ra:
• Hội chứng cai thuốc: bồn chồn, lo âu dữ dội, mất ngủ trầm trọng
• Nguy cơ tái phát triệu chứng nặng hơn trước
• Những cảm giác vật vã, bứt rứt như bạn đã trải qua
Đêm qua bạn đã thiếu chút nữa xuống nhà lấy thuốc. Bạn đã làm đúng khi KHÔNG xuống. Nhưng quan trọng hơn, bạn cần hiểu rằng: KHÔNG CÓ GÌ XẤU HỔ KHI PHẢI UỐNG THUỐC.
Thuốc giống như chiếc nạng cho người bị gãy chân. Khi chân đã lành, ta mới bỏ nạng. Không ai bỏ nạng khi xương còn chưa liền.
============================
「 CON ĐƯỜNG PHÍA TRƯỚC 」
Bước 1: ỔN ĐỊNH LẠI NGAY LẬP TỨC
Bạn có một chuyến cônng tác quan trọng sắp tới. Có nhiều học sinh đang cần bạn. Vì vậy, ưu tiên số một bây giờ là ổn định.
• Hãy uống thuốc trở lại theo đúng liều mà bác sĩ đã chỉ định trước khi bạn bắt đầu bấm huyệt.
Đừng coi đó là thất bại. Đó là cách bạn đang tự bảo vệ mình để có thể hoàn thành trách nhiệm.
• Liên hệ với bác sĩ Nguyễn Ngọc (BV Bạch Mai) ngay.
Hãy nói với bác sĩ: “Tôi đã thử giảm thuốc nhưng không được. Xin bác sĩ tư vấn lộ trình giảm an toàn.”
Một bác sĩ giỏi sẽ luôn ủng hộ việc giảm thuốc, nhưng phải đúng cách.
• Tạm dừng bấm huyệt nếu việc đó đang khiến bạn phải đánh đổi giấc ngủ.
Bấm huyệt có thể hỗ trợ, nhưng không phải là phép màu thay thế thuốc ngay lập tức.
==============================
Bước 2: CHẤP NHẬN “CHUNG SỐNG” TRONG GIAI ĐOẠN NÀY
Bạn hỏi: “Hay là bệnh này phải chung sống với nó cả đời ạ?”
Xin thưa: Không nhất thiết là cả đời, nhưng trong giai đoạn này, bạn cần chấp nhận rằng mình đang trên con đường phục hồi, và con đường đó không phải là đường thẳng.
Có những ngày tốt, có những ngày xấu. Có những tháng ổn định, có những giai đoạn sóng gió. Điều quan trọng không phải là tránh được những ngày xấu, mà là biết cách vượt qua chúng.
Bạn đã từng có những giai đoạn ngủ được chỉ với 1/4 viên thuốc. Đó là một tiến bộ lớn. Hãy nhìn vào điều đó, thay vì nhìn vào việc “vẫn phải uống thuốc”.
==========================
Bước 3: NHỮNG BÀI TẬP AN TOÀN TRONG GIAI ĐOẠN NÀY
Với tình trạng hiện tại, bạn CẦN một phương pháp tập luyện, nhưng phải là phương pháp NHẸ NHÀNG, KHÔNG GÂY ÁP LỰC.
Tôi đề nghị bạn bắt đầu với 3 bài tập sau, không cần nhiều, không cần dài:
1. THỞ 1:2 – 5 PHÚT, 2 LẦN/NGÀY
• Sáng sau khi thức dậy: 5 phút
• Tối trước khi ngủ: 5 phút
Cách thực hành:
Nằm ngửa, tay thả lỏng. Hít vào 3 giây – thở ra 6 giây.
Chỉ làm 10 hơi. Không cố gắng nhiều.
Tưởng tượng mỗi lần thở ra, căng thẳng, lo âu tan biến.
Sau này nếu thấy ổn, thì tăng dần thời lượng, tăng dần số lượng lần hít thở lên. Nhưng cũng chỉ khoảng 15 phút là tối đa.
====================
2. ĐI BỘ THIỀN – 15 PHÚT/NGÀY
Bạn không cần ngồi thiền. Đi bộ cũng là thiền.
• Chọn nơi yên tĩnh, có thể là quanh nhà hoặc công viên, vườn hoa, ven hồ nào đó…
• Đi thật chậm, chú ý vào từng bước chân.
• Tay thả lỏng, mắt nhìn xuống phía trước.
• Nếu có suy nghĩ xuất hiện, cứ để chúng trôi qua, không nắm giữ.
======================
3. NGÂM CHÂN NƯỚC ẤM – 15 PHÚT MỖI TỐI
Đây là bài tập an toàn nhất, dịu dàng nhất, và rất hiệu quả cho người mất ngủ, lo âu.
• Nước ấm 40°C, pha chút muối.
• Ngâm đến khi cảm thấy chân ấm lên, toàn thân thư giãn.
• Trong khi ngâm, có thể niệm Phật nhẹ nhàng, hoặc chỉ lắng nghe hơi thở.
=====================
Bước 4: VỀ LỚP KHÍ CÔNG CỦA TÔI
Bạn hỏi lớp nào phù hợp. Tôi xin trả lời thẳng:
Với tình trạng hiện tại, bạn chưa nên tham gia lớp tập thể ngay.
Không phải vì bạn không đủ sức, mà vì trong giai đoạn này, bạn cần sự ổn định, không cần thêm áp lực. Tập thể, dù tốt, cũng là một môi trường có thể tạo ra những so sánh, những kỳ vọng, những áp lực vô hình.
Thay vào đó, tôi đề nghị:
• Khi bạn đã ổn định (sau khi quay lại thuốc và hoàn thành công việc trước mắt), hãy đến gặp tôi trực tiếp. Tôi sẽ hướng dẫn riêng, điều chỉnh bài tập phù hợp với tình trạng của bạn.
• Hoặc, bạn có thể bắt đầu với các bài tập đơn giản tôi đã hướng dẫn ở trên, tập tại nhà, không áp lực.
==========================
「 VỀ NHỮNG SUY NGHĨ “TỆ HẠI” 」
Bạn viết: “Đêm qua tôi chỉ thiếu chút nữa là xuống nhà lấy thuốc…” – Câu nói đó khiến tôi hiểu rằng bạn đã ở rất gần bờ vực. Và bạn đã vượt qua. Điều đó cho thấy bản lĩnh của bạn.
Nếu có lúc nào đó, những suy nghĩ tiêu cực quay trở lại, hãy nhớ:
• Có người cần bạn. Con bạn, học sinh của bạn. Họ cần bạn ở đây, trong hiện tại.
• Không có cảm xúc nào tồn tại mãi mãi. Cảm giác bồn chồn, tuyệt vọng cũng sẽ qua, như mây trôi.
• Hãy gọi điện cho ai đó. Một người bạn, người thân.. Đừng ở một mình khi những suy nghĩ đó xuất hiện.
========================
「 LỜI KẾT 」
Bạn Q.H. thân mến,
Bạn đã mạnh mẽ suốt 10 năm qua. Bạn đã gồng mình lên để nuôi con, để làm việc, để đứng vững trước sóng gió. Và giờ, bạn đang mệt. Mệt lắm.
Không sao cả.
Mệt là điều tự nhiên. Khóc cũng là điều tự nhiên. Cần thuốc cũng là điều tự nhiên.
Bạn đừng ép mình phải “bình thường” ngay lập tức. Hãy cho phép mình đang trên con đường phục hồi. Con đường đó có thể quanh co, có thể gập ghềnh, nhưng bạn không đi một mình.
Hãy luôn nhớ rằng mọi người luôn ở bên bạn. Các con, học sinh…
Họ cần bạn, nhưng họ cũng yêu bạn ngay cả khi bạn chưa “bình thường”.
Bạn đã làm rất tốt. Và bạn sẽ vượt qua lần này, như đã vượt qua những lần trước.
====================
OM MANI PADME HUM
Trần Hoài Văn
Chưởng môn Khí Đạo Himalaya tại Việt Nam
P/S: Bạn cứ nhắn tin cho tôi nếu cần. Không phải với góc độ là bệnh nhân –dù gì thì bạn cũng đã tới lớp tập của tôi. Có thể là chỉ một vài buổi rồi bạn bỏ…
Nhưng điều này không quan trọng, dù bạn chưa bao giờ học với tôi, thì tôi vẫn luôn sẵn sàng lắng nghe. 
