Bác sĩ là những quý ông, và tay của quý ông thì luôn sạch sẽ!”
Đó là câu nói ngạo mạn đã giết chết hàng vạn bà mẹ và đẩy người bác sĩ vĩ đại nhất thế kỷ 19 vào nhà thương điên.
Một câu chuyện bi tráng về cái giá phải trả cho SỰ THẬT.
Đọc để thấy: Đôi khi kẻ thù lớn nhất của khoa học không phải là vi trùng, mà là CÁI TÔI của con người. 
==========================
NGƯỜI ĐÀN ÔNG CÓ “ĐÔI BÀN TAY SẠCH” BỊ NHỐT VÀO NHÀ THƯƠNG ĐIÊN
Năm 1846, tại Bệnh viện Đa khoa Vienna (Áo) – nơi được coi là thánh đường y học của châu Âu lúc bấy giờ, có một nỗi kinh hoàng mang tên: “Căn phòng tử thần”.
Đó là Phòng khám số 1 của khoa sản.
Phụ nữ thời đó thà đẻ rơi ngoài đường còn hơn phải vào căn phòng này. Họ quỳ gối xin bác sĩ cho họ về nhà. Tại sao? Vì tỷ lệ tử vong ở đây lên tới 30%. Cứ 10 người vào thì 3 người được khiêng ra trong quan tài vì một căn bệnh bí ẩn: Sốt hậu sản.
Trong khi đó, ngay sát vách là Phòng khám số 2, tỷ lệ chết chỉ vỏn vẹn 4%. Điều kỳ lạ là: Phòng số 1 do các Bác sĩ và Sinh viên y khoa ưu tú phụ trách. Còn Phòng số 2 do các Nữ hộ sinh bình dân phụ trách.
Tại sao bàn tay của các Bác sĩ danh giá lại gieo rắc cái chết nhiều hơn những cô đỡ đẻ?
Các chuyên gia thời đó đổ lỗi cho mọi thứ: Do không khí xấu (thuyết chướng khí), do từ trường trái đất, do tâm lý sợ hãi của sản phụ, thậm chí do… tiếng chuông nhà thờ làm họ giật mình.
Nhưng có một bác sĩ trẻ người Hungary tên là Ignaz Semmelweis không chấp nhận những lời giải thích sáo rỗng đó.
Ông bị ám ảnh bởi tiếng gào thét của những người mẹ đang chết dần trong cơn sốt mê sảng. Ông mổ xẻ thi thể họ để tìm câu trả lời, nhưng càng mổ xẻ, ông càng bế tắc.
Cho đến một ngày định mệnh năm 1847. Một đồng nghiệp thân thiết của ông qua đời sau khi vô tình bị dao mổ cứa vào tay trong lúc giải phẫu tử thi. Semmelweis nhận thấy triệu chứng của bạn mình giống hệt những sản phụ kia.
Một tia chớp lóe lên trong đầu ông. Sự thật trần trụi và tàn khốc hiện ra: Chính các bác sĩ là kẻ sát nhân.
Hàng ngày, các sinh viên y khoa thực hành mổ xẻ tử thi vào buổi sáng, tay dính đầy máu mủ và bệnh phẩm thối rữa. Sau đó, họ chỉ lau qua loa vào giẻ (hoặc quần áo) rồi đi thẳng sang phòng đỡ đẻ để thăm khám cho các sản phụ. Họ đã mang những “hạt tử thần” (vi khuẩn – lúc đó chưa ai biết vi khuẩn là gì) từ người chết truyền sang người sống.
Trong khi đó, các nữ hộ sinh ở Phòng số 2 không bao giờ làm giải phẫu tử thi. Đó là lý do tay họ sạch hơn.
Semmelweis lập tức ra lệnh: Tất cả bác sĩ phải rửa tay bằng dung dịch Clo (nước vôi) trước khi đỡ đẻ.
Kết quả đến ngay lập tức như một phép màu. Tỷ lệ tử vong từ 18% rơi tự do xuống còn 1%. Hàng ngàn bà mẹ được cứu sống. “Căn phòng tử thần” biến mất.
Lẽ ra, Semmelweis phải được tôn vinh như một vị thánh. Nhưng không. Ông nhận lại sự khinh miệt và thù địch.
Giới y khoa Vienna cảm thấy bị xúc phạm. Họ cho rằng Semmelweis đang sỉ nhục họ. “Bác sĩ là những quý ông, và tay của quý ông thì luôn sạch sẽ!” – họ gầm lên. Họ không chấp nhận việc mình là nguyên nhân gây ra cái chết. Họ bám víu vào những lý thuyết cũ rích để bảo vệ cái Tôi của mình.
Semmelweis bị sa thải. Ông trở về Hungary, tiếp tục áp dụng phương pháp rửa tay và cứu sống vô số người, nhưng tiếng nói của ông vẫn bị cộng đồng y khoa châu Âu chế giễu. Ông viết thư cho các giáo sư đầu ngành, gọi họ là “những kẻ giết người” vì sự bảo thủ.
Sự cô độc và phẫn uất đã gặm nhấm tâm trí ông. Năm 1865, ở tuổi 47, Semmelweis bị lừa đưa vào một nhà thương điên. Khi nhận ra mình bị nhốt, ông tìm cách bỏ trốn và bị lính canh đánh đập dã man.
Hai tuần sau, Ignaz Semmelweis qua đời trong cô độc. Trớ trêu thay, nguyên nhân cái chết của ông chính là nhiễm trùng máu – căn bệnh mà ông đã dành cả đời để tìm cách cứu phụ nữ khỏi nó.
Phải mất 20 năm sau, khi Louis Pasteur và Robert Koch công bố Thuyết vi trùng, thế giới mới bàng hoàng nhận ra: Semmelweis đã đúng.
Ông đã đúng trước thời đại của mình quá xa.
Ngày nay, “Phản xạ Semmelweis” trở thành một thuật ngữ dùng để chỉ xu hướng của con người: Ngay lập tức từ chối những tri thức mới chỉ vì nó đi ngược lại với niềm tin và lợi ích sẵn có.
Lịch sử y học nợ ông một lời xin lỗi. Và mỗi lần chúng ta rửa tay để giữ gìn sự sống, đó là một lần chúng ta thầm cảm ơn người đàn ông vĩ đại nhưng bất hạnh này.
Biên soạn & Tổng hợp: Trần Hoài Văn (Dựa trên tư liệu Lịch sử Y học Thế giới & Tiểu sử Bác sĩ Ignaz Semmelweis)
