Tàn tích của cơn mưa rào là những hạt mưa rơi nhẹ trên mặt hồ Ngọc Khánh, những hạt nước li ti đập vào cửa kính, tạo nên một giai điệu đều đặn, như nhịp đập trái tim của người đang chìm trong suy tư. Hắn ngồi bên ly cà phê đã nguội lạnh, mắt dõi theo những gợn sóng nhỏ trên mặt hồ, cố tìm lại dư vị của những trang sử tưởng đã lắng xuống.
Vậy là lại sắp đến một ngày, cái ngày mà cho dù chính kiến, quan điểm chính trị thế nào, thì cũng sẽ vẫn là một ngày quan trọng trong lịch sử của đất nước Việt Nam, dân tộc Việt Nam.
Hắn vẫn nhớ như in cái buổi chiều hôm ấy… Mẹ hắn đang dọn cơm, thì bố hắn về. Ông nhìn vợ và nói bằng một thứ giọng rất trầm “Giải phóng miền Nam rồi, mình ạ!” Mẹ hắn cũng nhìn chồng, khẽ gật đầu “Em biết rồi, chiều nay ở cơ quan có phổ biến và chuẩn bị kế hoạch mít tinh”.
Thấy thằng con 7 tuổi giương mắt nhìn và hóng chuyện, bố xoa đầu hắn: “Giải phóng miền Nam là hết chiến tranh, hết phải xuống hầm tránh bom con ạ”
Thằng nhóc hiểu ngay. Trong trí nhớ còn non dại của nó, những hình ảnh kinh hoàng của chiến tranh vẫn còn rõ như in: tiếng còi báo động xé toạc màn đêm, cảnh người lớn tất tả bế thốc nó xuống những căn hầm tối om chật chội, tiếng bom nổ rung chuyển mặt đất, tiếng khóc thét của những đứa trẻ con… Mà khi ấy, nó mới chỉ gần năm tuổi…
Nhiều năm sau, hắn vẫn thấy khó hiểu khi nhớ lại khoảnh khắc đó. Lẽ ra, khi nghe tin “giải phóng miền Nam”, bố mẹ hắn phải vui mừng khôn xiết, phải reo hò, phải nhảy cẫng lên như người dẫn chương trình trên đài phát thanh khi loan báo tin chiến thắng chứ?
Nhưng bây giờ, qua bao nhiêu năm tháng lăn lộn, trôi nổi với đời, hắn hiểu ra rằng: Với những người đã trải qua quá nhiều đau đớn, mất mát, niềm vui không phải lúc nào cũng biểu hiện bằng tiếng reo hò. Đôi khi, nó chỉ là sự lặng im, là ánh mắt ngấn lệ, là nụ cười mỏi mệt sau bao tháng năm dài đằng đẵng.
Hẳn vào thời khắc đó, bố mẹ hắn đã nghĩ đến những gì mà chính mình đã trải qua. Bản thân bố hắn cũng đã mấy lần chết hụt trong những tháng năm đi B ở chiến trường…
Nghĩ đến những người thân, những người đồng đội đã ngã xuống không bao giờ trở về. Những người không còn cơ hội để nói với người thân của mình rằng: “Giải phóng miền Nam rồi, mình ạ”. Nỗi đau và niềm vui hoà quyện vào nhau, tạo nên một cảm xúc khó tả mà chỉ những ai đã từng trải qua chiến tranh mới có thể hiểu hết được.
Và từ cái ngày lịch sử ấy, cứ hàng năm cả hai miền đất nước đều kỉ niệm nó theo cái cách của mình. Những giọt nước mắt hạnh phúc, những giọt nước mắt đau buồn vẫn chảy suốt 50 năm nay…
Và cũng trong suốt mấy chục năm nay, cứ dịp 30/4 là báo chí, dư luận lại sôi lên câu chuyện “Lí Thông – Thạch Sanh” ngày 30/4. Không phải “Lí Thông – Thạch Sanh” “Ai mang công chúa dưới hang lên bờ” trong câu chuyện cổ tích mà người Việt Nam ai cũng biết. Mà cái “hang” đó lại là “Dinh Độc Lập”, một địa danh không chỉ người Việt Nam biết, mà còn nhiều người nước ngoài biết tới…
Câu chuyện “Lí Thông – Thạch Sanh” này liên quan tới hai nhân vật là trung tá Bùi Tùng và đại úy Phạm Xuân Thệ.
Chuyện của “Lí Thông – Thạch Sanh” khiến hắn không khỏi trăn trở. Không phải vì hắn có liên quan gì đến sự kiện năm xưa, mà vì nó phản ánh một điều gì đó sâu xa hơn về bản chất con người – về khát khao được công nhận, được tôn vinh, và đôi khi, cả những ham muốn không thể nói thành lời.
=====================
Khi đọc qua những trang báo kể về cuộc tranh cãi giữa đại tá Bùi Văn Tùng và trung tướng Phạm Xuân Thệ, hắn không khỏi nghĩ đến câu nói của cụ Nguyễn Du: “Trăm năm bia đá thì mòn, ngàn năm bia miệng vẫn còn trơ trơ”. Lịch sử, đôi khi, không chỉ là những gì đã xảy ra, mà còn là những gì được kể lại, được ghi chép, và được công nhận bởi số đông.
Nhưng sự thật thì sao? Sự thật có phải luôn là điều được nhiều người tin tưởng không?
Có những khoảnh khắc lịch sử mà chúng ta tưởng như đã định hình rõ nét trong ký ức tập thể, nhưng rồi những cái tên, những khuôn mặt, lại bị đánh tráo, bị thay thế bởi một cái bóng khác. Như lớp sương mù dày đặc buổi sớm mai che phủ những rặng núi đằng xa, sự thật đôi khi cũng bị che khuất bởi những lớp mây của quyền lực, của danh vọng, của sự thuận tiện cho một câu chuyện “phù hợp hơn”.
Cho đến bây giờ, đã 50 năm trôi qua, mọi chứng cứ dường như đã rõ ràng… Vậy tại sao vẫn chưa có sự phán xử công bằng, ai là “Thạch Sanh”, ai là “Lí Thông” mà để suốt bao nhiêu năm nay, cứ vào dịp 30/4 là lại nổ ra tranh luận? Không lẽ việc này lại khó đến thế?
Có lẽ câu trả lời nằm không phải ở sự phức tạp của bằng chứng, mà nằm ở những lợi ích đan xen, những mối quan hệ quyền lực, và cả sự ngại đụng chạm. Dễ dàng hơn nhiều khi để vấn đề trôi đi, để mỗi người tự diễn giải theo cách mình muốn, hơn là đưa ra một phán quyết dứt khoát có thể làm tổn thương đến ai đó, đặc biệt là khi “ai đó” lại đang nắm giữ vị trí quan trọng.
Trong vụ “Lí Thông – Thạch Sanh”, điều đáng nói không phải là ông Thệ đã làm gì, mà là cách ông ấy cố gắng vẽ lại câu chuyện của mình – một câu chuyện mà qua thời gian, qua những phiên bản khác nhau, đã tự mâu thuẫn với chính nó. Như con rắn tự nuốt đuôi mình, những lời kể của ông Thệ dần trở nên không thể đứng vững trước ánh sáng của những bằng chứng và lời chứng của nhân chứng lịch sử.
============================
Hắn không phủ nhận lòng dũng cảm của ông Thệ – một người lính chiến quả cảm trên mặt trận. Việc xông vào dinh Độc Lập, đối mặt với kẻ thù, là một hành động đòi hỏi dũng khí phi thường. Điều đó không ai có thể phủ nhận.
Nhưng có một ranh giới mỏng manh giữa dũng khí và tham vọng, giữa lòng quả cảm và sự háo danh. Như đường chân trời mỏng manh giữa biển và trời, ranh giới ấy đôi khi khó nhận ra, ngay cả đối với chính bản thân người trong cuộc.
Khi một người lính, dù ở cấp bậc nào, cố gắng vượt qua ranh giới đó, khi họ không còn hài lòng với vai trò thực sự của mình trong lịch sử mà muốn chiếm lấy vai trò của người khác, đó không còn là dũng khí nữa. Đó là sự tham lam – tham lam công trạng, tham lam danh tiếng, tham lam một vị trí trong sử sách mà họ không xứng đáng có được.
Nhìn từ góc độ Khí Đạo Himalaya, đây là một hiện tượng của sự mất cân bằng nội tại. Khi luồng khí trong con người không lưu thông đúng cách, khi âm dương mất cân bằng, con người dễ rơi vào trạng thái tham lam, sân hận, và si mê. Họ không còn nhìn thấy bản thân mình một cách khách quan, không còn nhận ra đâu là giới hạn của mình, và không ngừng khao khát những điều vượt quá tầm với.
====================
Trong mớ hỗn độn của những lời qua tiếng lại, của những bản tuyên bố mâu thuẫn nhau, một tiếng nói từ bên ngoài đã xuất hiện như tia sáng xuyên qua màn sương mù dày đặc – tiếng nói của nhà báo Đức Borries Gallasch.
Ông là một người nước ngoài, một người không có lợi ích trực tiếp trong việc ai là người soạn thảo văn kiện đầu hàng, ai là người thực sự chỉ huy tại thời điểm lịch sử đó. Ông chỉ là một nhà báo, một người chứng kiến và ghi lại những gì diễn ra trước mắt mình. Và lời chứng của ông, cùng với những bức ảnh, những băng ghi âm ông để lại, đã góp phần làm sáng tỏ sự thật.
Có bao giờ chúng ta tự hỏi, tại sao phải cần đến một người nước ngoài để xác nhận một sự thật của chính lịch sử nước ta? Tại sao chúng ta không thể tự mình nhìn nhận sự thật một cách khách quan, không thiên vị?
Đây là điều mà hắn thấy đáng buồn nhất trong vụ “Lí Thông – Thạch Sanh”. Không phải là việc ai đúng ai sai, mà là cách chúng ta, với tư cách một dân tộc, một cộng đồng, đã không thể hoặc không muốn nhìn nhận sự thật một cách rõ ràng, minh bạch. Chúng ta đã để cho quyền lực, cho quan hệ cá nhân, cho những lợi ích nhỏ nhặt che khuất đi ánh sáng của sự thật.
=====================
Năm 2023, khi Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam ký quyết định truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho Chính ủy Bùi Văn Tùng, đó là lúc sự thật cuối cùng cũng được chính thức khẳng định. Đó là sự ghi nhận muộn màng nhưng xác đáng cho người đã thực sự đóng vai trò chính trong khoảnh khắc lịch sử trưa ngày 30-4-1975.
Hắn không vui mừng vì ông Tùng đã “thắng” và ông Thệ đã “thua” trong cuộc tranh luận này. Không, hắn vui mừng vì sự thật đã được khôi phục, vì lịch sử đã được viết lại một cách chính xác hơn. Bởi vì, như hắn đã nói, lịch sử không chỉ là của những người đã tham gia vào nó, mà còn là di sản cho những thế hệ mai sau.
Khi con cháu chúng ta đọc về ngày 30-4-1975, khi chúng tìm hiểu về người đã soạn thảo văn kiện đầu hàng cho tổng thống Dương Văn Minh, chúng xứng đáng được biết sự thật. Không phải một phiên bản được tô vẽ để phục vụ cho lợi ích của cá nhân nào đó, mà là sự thật nguyên bản, với tất cả những khía cạnh phức tạp của nó.
========================
BÀI HỌC TỪ DÒNG CHẢY KHÍ ĐẠO HIMALAYA
Trong Khí Đạo Himalaya, chúng ta học về sự lưu thông của luồng khí, về sự cân bằng giữa âm và dương, và về cách làm sao để sống hài hòa với tự nhiên và với chính mình. Một trong những nguyên tắc cơ bản của Khí Đạo là sự trung thực – trung thực với bản thân, với người khác, và với thế giới xung quanh.
Khi một người không trung thực với chính mình, khi họ cố gắng tự thuyết phục mình rằng họ đã làm điều gì đó mà thực tế không phải vậy, luồng khí trong cơ thể họ sẽ bị tắc nghẽn. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần của họ.
Ông Thệ, trong nỗ lực không ngừng khẳng định mình là người đã soạn thảo văn kiện đầu hàng, đã tự tạo ra một tắc nghẽn trong luồng khí của mình. Ông không thể buông bỏ câu chuyện mà ông đã xây dựng, không thể chấp nhận sự thật, và do đó, không thể tìm thấy sự bình an trong tâm hồn.
Trong khi đó, ông Tùng, dù bị phủ nhận công lao trong suốt nhiều năm, vẫn giữ được sự điềm tĩnh, vẫn không ngừng khẳng định sự thật một cách minh bạch, rõ ràng. Ông không cần phải gân cổ lên cãi, không cần phải đưa ra những phiên bản mâu thuẫn nhau. Ông chỉ đơn giản nói ra sự thật, và để thời gian, cùng với những bằng chứng khách quan, khẳng định điều đó.
Đây chính là biểu hiện của một người đã đạt được sự cân bằng trong luồng khí, một người không còn bị chi phối bởi những ham muốn vật chất hay danh vọng hão huyền. Đây là biểu hiện của một chiến binh thực sự – không chỉ dũng cảm trên chiến trường, mà còn dũng cảm đối mặt với sự thật, dù nó có khiến người khác không hài lòng.
======================
Lịch sử, về bản chất, là một tấm thảm được dệt từ vô số những sợi chỉ nhỏ – những sự kiện, những con người, những quyết định, những hành động. Mỗi sợi chỉ đều có vai trò của nó, đều góp phần tạo nên bức tranh tổng thể.
Trong bức thảm lịch sử về ngày 30-4-1975, ông Thệ chắc chắn là một sợi chỉ quan trọng. Ông đã có mặt tại dinh Độc Lập, đã cầm súng đối mặt với tổng thống Dương Văn Minh, đã góp phần vào việc áp giải ông Minh từ dinh Độc Lập đến đài phát thanh. Đó là những đóng góp không thể phủ nhận.
Nhưng ông Thệ không phải là người duy nhất, và không phải là người quan trọng nhất trong khoảnh khắc lịch sử đó. Ông Tùng, với tư cách là chính ủy, là người có thẩm quyền cao nhất về chính trị tại hiện trường, là người đã thực sự soạn thảo văn kiện đầu hàng, là người chấp nhận sự đầu hàng của chính quyền Sài Gòn.
Cả hai người đều là những sợi chỉ trong bức thảm lịch sử. Cả hai đều có vai trò của mình. Nhưng chúng ta không thể và không nên đánh tráo vai trò của họ. Chúng ta không thể để một sợi chỉ chiếm lấy vị trí của sợi chỉ khác, không thể để một màu sắc lấn át những màu sắc khác.
Bởi vì, nếu làm vậy, bức thảm lịch sử sẽ không còn là bức thảm nguyên bản nữa. Nó sẽ trở thành một phiên bản bị bóp méo, bị cải biên để phục vụ cho lợi ích của cá nhân, chứ không phải để phản ánh sự thật.
===================
Khi nhìn từ góc độ nhân sinh quan, vụ “Lí Thông – Thạch Sanh” là một bài học sâu sắc về bản ngã và sự buông bỏ.
Bản ngã là điều tự nhiên của con người. Chúng ta muốn được thừa nhận, muốn được tôn vinh, muốn để lại dấu ấn trong lịch sử. Điều này không có gì sai trái. Nhưng khi bản ngã trở nên quá lớn, khi nó che khuất đi sự thật, khi nó khiến chúng ta không thể nhìn nhận thế giới một cách khách quan, thì nó trở thành một vấn đề.
Ông Thệ, với tư cách là một người lính, một người đã đóng góp cho chiến thắng, xứng đáng được thừa nhận và tôn vinh. Nhưng khi ông cố gắng chiếm lấy công lao mà thực sự thuộc về người khác, ông đã để bản ngã của mình lấn át lý trí. Ông không còn thấy rõ ranh giới giữa sự thật và mong muốn của bản thân.
Trong Khí Đạo Himalaya, chúng ta học cách buông bỏ – buông bỏ những ham muốn không cần thiết, buông bỏ những ràng buộc không lành mạnh, và buông bỏ cả bản ngã khi cần thiết. Chỉ khi buông bỏ, chúng ta mới có thể tìm thấy sự bình an thực sự, mới có thể hòa mình vào dòng chảy tự nhiên của vũ trụ.
Ông Tùng, dù bị phủ nhận công lao trong nhiều năm, vẫn giữ được sự điềm tĩnh, vẫn không ngừng khẳng định sự thật một cách minh bạch, rõ ràng. Ông không để bản ngã chi phối mình, không để sự tức giận hay oán hận làm mờ đi nhận thức. Ông chỉ đơn giản nói ra sự thật, và để thời gian, cùng với những bằng chứng khách quan, khẳng định điều đó.
Đây chính là biểu hiện của một người đã học được cách buông bỏ, một người không còn bị chi phối bởi những ham muốn vật chất hay danh vọng hão huyền. Đây là biểu hiện của một chiến binh thực sự – không chỉ dũng cảm trên chiến trường, mà còn dũng cảm đối mặt với sự thật, dù nó có khiến người khác không hài lòng.
=================
Cuối cùng, vụ “Lí Thông – Thạch Sanh” cho chúng ta một bài học sâu sắc về trách nhiệm đối với lịch sử.
Lịch sử không chỉ là của những người đã tạo nên nó, mà còn là di sản cho những thế hệ mai sau. Mỗi khi chúng ta viết về lịch sử, mỗi khi chúng ta kể lại những sự kiện đã qua, chúng ta mang một trách nhiệm nặng nề – trách nhiệm phản ánh sự thật một cách trung thực, khách quan.
Khi chúng ta để cho quyền lực, cho quan hệ cá nhân, cho những lợi ích nhỏ nhặt che khuất đi ánh sáng của sự thật, chúng ta đang phản bội lại trách nhiệm đó. Chúng ta đang làm sai lệch đi di sản mà chúng ta để lại cho con cháu, đang khiến chúng không thể học được những bài học đúng đắn từ quá khứ.
Vì vậy, hắn tin rằng, với tư cách là những công dân, những nhà nghiên cứu, những nhà báo, những người có trách nhiệm với lịch sử, chúng ta cần phải đứng lên bảo vệ sự thật. Chúng ta cần phải có can đảm đối mặt với những áp lực, những toan tính, để đảm bảo rằng lịch sử được viết lại một cách chính xác nhất.
======================
LỜI KẾT CHO CÂU CHUYỆN CỔ TÍCH CỦA THẾ KỈ 20 – LIỆU ĐÃ CÓ???
Mưa vẫn rơi nhẹ ngoài cửa sổ, những giọt nước li ti vẫn đập vào kính, tạo nên một giai điệu đều đặn, như nhịp đập của trái tim dường như đang muốn trở về với sự bình yên.
Hắn khép lại trang sách lịch sử về vụ “Lí Thông – Thạch Sanh”, không phải với sự phán xét hay giận dữ, mà với một sự chiêm nghiệm sâu sắc về bản chất con người, về khát vọng được công nhận, và về giá trị của sự thật.
Trong Khí Đạo Himalaya, chúng ta học rằng, mọi sự đều có nhân quả. Mọi hành động, mọi lời nói, mọi ý nghĩ đều tạo ra những gợn sóng trong đại dương vũ trụ. Và những gợn sóng ấy, dù sớm hay muộn, sẽ trở lại với người tạo ra chúng.
Ông Thệ, với những lời nói không trung thực, đã tạo ra những gợn sóng tiêu cực. Và giờ đây, những gợn sóng ấy đã trở lại, khiến ông phải đối mặt với sự thật, với những nghi ngờ, và với cả sự lên án từ dư luận.
Ông Tùng, với sự kiên định và trung thực, cũng đã tạo ra những gợn sóng của mình. Và giờ đây, những gợn sóng ấy cũng đã trở lại, mang theo sự ghi nhận, sự tôn vinh, và cả danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Chúng ta, những người đứng ngoài cuộc, cũng đang tạo ra những gợn sóng của mình – qua cách chúng ta nhìn nhận sự việc, qua cách chúng ta phản ứng, và qua cách chúng ta chọn để kể lại câu chuyện này cho thế hệ mai sau.
Bởi vì, như một câu nói nổi tiếng: “Ai không học từ lịch sử thì buộc phải lặp lại nó.” Và để học từ lịch sử, trước hết, chúng ta cần phải biết sự thật về nó.
Vậy nên, hãy hành động và suy nghĩ một cách có ý thức. Hãy luôn đứng về phía sự thật, dù nó có thể không phải lúc nào cũng dễ dàng. Hãy trân trọng lịch sử, và hãy nhớ rằng, mỗi chúng ta đều có trách nhiệm với di sản mà chúng ta để lại cho con cháu mai sau.
Bởi vì, như lời dạy của Khí Đạo: Chỉ khi sống trong sự thật, chúng ta mới có thể tìm thấy sự bình an thực sự. Chỉ khi hòa mình vào dòng chảy tự nhiên của vũ trụ, chúng ta mới có thể đạt được sự cân bằng hoàn hảo trong tâm hồn và thể xác.
Và có lẽ, đó chính là bài học quý giá nhất mà vụ “Lí Thông – Thạch Sanh” để lại cho chúng ta.
(Hình minh họa: Sưu tầm trên mạng)
Tài liệu tham khảo:
https://tuoitre.vn/nhan-chung-dac-biet—ky-1-trung-ta…
https://tuoitre.vn/ong-tung-da-thao-van-kien-dau-hang…
https://tuoitre.vn/nguoi-chau-au-duy-nhat-trong-dinh-doc…
Và rất nhiều bài báo chính thống khác…
